NederlandsEnglish
Springzaad
  Home | Sitemap | Contact | Mijn Springzaad  
meer ruimte voor natuur en kinderen
Springzaad
meer ruimte voor natuur en kinderen

Vriend of partner worden

Nieuws

2 juni 2011
Spelen vanuit een rolstoel

In een rolstoel op een natuurspeelplaats Afgelopen vrijdag, op 27 mei, organiseerde Springzaad een studiemiddag over het thema ‘Geïntegreerd Natuurlijk Spelen’. Ofwel: hoe kun je een natuurlijke speelplaats zo ontwerpen en aanleggen dat hij interessant wordt voor kinderen met én zonder beperking? Er bleek veel belangstelling voor het thema; bijna 50 mensen gaven aan dat ze belangstelling hadden, ruim 30 mensen waren uiteindelijk aanwezig.


Veel bekend voor kinderen met fysieke beperking
In 2009/2010 heeft Anke Wijnja (Bureau Fonkel) voor het NSGK en het VSB Fonds onderzoek gedaan naar ‘Natuurlijk Toegankelijk Spelen’. Dit onderzoek concentreerde zich noodgedwongen op kinderen met een fysieke beperking. Visuele beperkingen, auditieve beperkingen, kinderen die op één of andere manier minder hebben aan één of meer van hun ledematen, die al dan niet in een rolstoel zitten… de doelgroep was al divers genoeg. In haar rapportage (hier te downloaden) staan uitgebreide ontwerpinstructies voor deze doelgroep. Zoals ze tijdens haar presentatie vertelde, zijn veel van de uitkomsten nog niet uitgebreid getest in de praktijk. Het is te hopen dat in 2011 en verder dit onderzoek op veel plekken gebruikt gaat worden! Dan kunnen de praktijkervaringen weer gebruikt worden voor een nieuwe versie van het rapport.

 

Breed spectrum
Eén van de dingen die me opvielen was dat maar een heel klein deel van de kinderen met een fysieke beperking echt in een rolstoel zit. En de ene rolstoel is bovendien de andere niet (actiefrolstoel, elektrische, duwrolstoel), en dan kan het ene kind in een rolstoel weer meer dan een ander. Je ziet al voor je hoe een rolstoel direct na de ingang vast komt te zitten in los zand, of juist hoe een speelplaats zo wordt betegeld dat er weinig natuurlijks meer aan is. Het spectrum aan beperkingen, mogelijke problemen én oplossingen is echter veel breder dan dat.


ADHD en andere stoornissen
Voor de groep kinderen met andere ‘special needs’, bijvoorbeeld kinderen met ADHD, een stoornis in het autistische spectrum, of gedragsproblemen met andere oorzaken, is nog veel minder bekend. Sophie Sliepen van Fontys Hogeschool vertelde in haar presentatie dat scholen het vaak heel lastig vinden om met deze kinderen überhaupt naar buiten te gaan. Zij zet zich samen met andere ‘groene pedagogen’ in om basisscholen te overtuigen dat naar buiten gaan helemaal niet zo moeilijk hoeft te zijn. Natuur brengt deze kinderen vaak tot rust, maar veel hangt daarbij wel af van randvoorwaarden zoals de begeleiding, de voorbereiding en de omgeving zelf. In een interessant onderzoek van Alterra ‘Natuur als therapie bij ADHD’ gaat Agnes van den Berg daar uitgebreid op in.

 

Zelf op ontdekkingstocht
Na alle presentaties was het tijd om zelf te gaan verkennen hoe het is om met een (gesimuleerde) beperking op een natuurlijke speelplek te ‘spelen’. De één in een rolstoel, de ander duwen. Of met een duikbrilletje op, ingesmeerd met wat vaseline. Een derde met oordopjes in en gehoorbeschermers er over heen. En baas-boven-baas met een flinke spons onder één schoen, een arm in een mitella én gehoorbeschermers op! Even was ik bang dat het alleen maar hilarisch zou zijn, maar achteraf bleek dat deelnemers het toch ook als erg leerzaam hadden ervaren. "In een rolstoel over de speelplek vond ik een heel verhelderende ervaring. De presentaties die eerder op de middag waren gegeven, begreep ik ineens veel beter. Ik kreeg meteen meer oog voor wat leuk was om te doen en wanneer je je buitengesloten voelt."


Zintuigen
Tijdens de inventarisatie van de ervaringen bleek ook af en toe dat mensen hun andere zintuigen juist op scherp hadden gezet. “Ik kon het water horen, het geluid bij de pomp was heel mooi”. Zand en water waren prettige spelelementen voor iemand die weinig kon zien. “Het is te kneden, vormbaar in je handen, en je kunt er veilig bij blijven zitten.” Leuke ervaringen om te horen. Al vaker hoor ik dat de zintuigen voor ontwerpers dienen als een basisuitgangspunt voor ontwerpen. Voor kinderen met een beperking blijkt het dus extra belangrijk dat je iets kunt doen met al je zintuigen.

 

Nog lang niet uitgepraat
Zoals te merken was, zijn we over het onderwerp nog lang niet uitgepraat. Voor kinderen met een fysieke beperking is er inmiddels behoorlijk goed onderzoek gedaan, en kunnen ontwerpers aan de slag. Ervaringen uit de praktijk echter zijn zeer welkom. Voor kinderen met andere special needs, zoals ADHD en autisme, is dat onderzoek nog niet gedaan. Bovendien is er nog veel werk te doen om deze kennis onder de aandacht te brengen van scholen, opdrachtgevers en ontwerpers. Springzaad gaat hier de aankomende tijd mee aan de slag. De bedoeling is onder andere toe te werken naar een (gedrukte) publicatie waarin het onderzoek 'Natuurlijk Toegankelijk Spelen' is opgenomen, maar ook ervaringen worden gedeeld uit speelplekken die met behulp van dit onderzoek zijn ingericht. En aanvullende informatie voor kinderen met ADHD en autisme. Heb je specifieke vragen/opmerkingen/tips hierover die nog niet aan bod zijn gekomen? Mail deze dan naar marjanwagenaar@springzaad.nl. Voor de vervolgacties hierop; houd de Springzaad-nieuwsbrief in de gaten!

 

Marjan Wagenaar

 

Foto: Joke Bloksma
 


« terug naar NIEUWSoverzicht


| |
Vriend of partner worden